Δωρεά της ΕΕΦ – Μουσείου Φιλελληνισμού: Μνημείο Φιλελλήνων, Frank Abney Hastings και «Καρτερίας» στην Ιτέα
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2026, στο Λιμάνι της Ιτέας, η επίσημη τελετή αποκαλυπτηρίων του εμβληματικού Μνημείου Φιλελλήνων, Frank Abney Hastings και του θρυλικού ατμοκίνητου πολεμικού πλοίου «Καρτερία».
Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο πλαίσιο των εορτασμών για την επέτειο της Ναυμαχίας της Αγκάλης (17 Σεπτεμβρίου 1827), κατά την οποία ο εμπνευστής και κυβερνήτης της «Καρτερίας» Frank Abney Hastings (1794-1828), κατάφερε ολοκληρωτικό πλήγμα στον οθωμανικό στόλο, ανοίγοντας τον δρόμο για την απελευθέρωση της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με τη Δοξολογία στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Φωκίδος, κ.κ. Θεόκτιστου. Ο πανηγυρικός της ξεχωριστής αυτής ημέρας απευθύνθηκε από τον Ταξίαρχο ε.τ. Κωνσταντίνο Βελέντζα, Πρόεδρο της Εταιρείας για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό και του Μουσείου Φιλελληνισμού, με πρωτοβουλία, σχεδιασμό και χρηματοδότηση των οποίων ανεγέρθη το μνημείο προς τιμήν του Hastings.
Στη συνέχεια, τελέστη επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Πεσόντων της Αγκάλης, ακολούθησε μαθητική και στρατιωτική παρέλαση και με λαμπρότητα τελέστηκαν τα αποκαλυπτήρια του Μνημείου Φιλελλήνων, Hastings και «Καρτερίας» στο κέντρο του λιμανιού της Ιτέας.
Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, ενώ η απόδοση του εμβληματικού μνημείου πραγματοποιήθηκε παρουσία του Υφυπουργού Εθνικής Άμυνας Θανάση Δαβάκη, του εκπροσώπου του Α/ΓΕΕΘΑ Πλοιάρχου Νικόλαου Σαρτζή ΠΝ, της Αναπληρώτριας Πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα Robyn Goldsmith (Ρόμπιν Γκόλντσμιθ), του Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας Φάνη Σπανού, της Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Φωκίδας Πέγκυς Αραβαντινού-Τζε, του Δημάρχου Δελφών Παναγιώτη Ταγκαλή, της Προέδρου του Λιμενικού Ταμείου Φωκίδος Σοφίας Αναγνωστάκου, και του Ευστάθιου Μαλάκη.
Κατά την ομιλία του, ο Πρόεδρος της ΕΕΦ και του Μουσείου Φιλελληνισμού, Κωνσταντίνος Βελέντζας, ανέδειξε τους λόγους και συμβολισμούς πίσω από την ανέγερση του μνημείου: πρώτον, την απόδοση φόρου τιμής στον οραματιστή, πρωτοπόρο της ναυτικής τεχνολογίας και ιδρυτή του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, Βρετανό Φιλέλληνα και εθνικό ευεργέτη Frank Abney Hastings, ο οποίος διέθεσε τις γνώσεις, την περιουσία και τη ζωή του για την ελληνική ανεξαρτησία, καθώς έπεσε πρόωρα το 1828 στο Αιτωλικό, στα 34 του μόλις χρόνια. Και δεύτερον, την ανάδειξη της οικουμενικότητας του Φιλελληνισμού, καθώς το μνημείο δεν περιορίζεται σε ένα μόνο πρόσωπο, αλλά τιμά τη μνήμη όλων των Ελλήνων και Φιλελλήνων αγωνιστών που στελέχωσαν την «Καρτερία» και τα υπόλοιπα πλοία του στόλου (Σωτήρ, Βαυαρία, Φιλελληνίς) που χρηματοδοτήθηκαν από τις Φιλελληνικές επιτροπές της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Έτσι, στον κορμό του μνημείου έχουν χαραχθεί ονόματα όπως του Βρετανού Georges Thomas, του Γάλλοου Βαρώνου Dentzel, του Δανού Fabricius, των Αμερικανών Howe και Williams, του Γερμανού Treiber, του Ελβετού Gosse, και των Ελλήνων Αλικούρη και Οικονόμου.
Το εντυπωσιακό έργο υψηλού συμβολισμού έχει συνολικό ύψος 3,00 μέτρα και είναι κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από κορυφαίας ποιότητας μάρμαρο Διονύσου. Στην κορυφή του εδράζεται η προτομή του Κυβερνήτη Hastings και στις τέσσερις πλευρές του έχουν χαραχθεί όλα τα ονόματα των Ελλήνων και Φιλελλήνων αγωνιστών, καθώς και των μελών του πληρώματος της «Καρτερίας», που αποτελούν τους ήρωες που κατάφεραν τη νικηφόρο έκβαση της Ναυμαχίας της Αγκάλης.
Το μνημείο, το οποίο αντανακλά τη διεθνή αλληλεγγύη της εποχής, φιλοτέχνησε ο γλύπτης Βαγγέλης Ηλίας, και χρηματοδότησε η ΕΕΦ και το Μουσείου Φιλελληνισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Βελέντζας εξέφρασε την ευχή το Πολεμικό Ναυτικό να αποδώσει σύντομα το όνομα του Hastings σε ένα από τα νέα πλοία του στόλου, ως διαρκή υπενθύμιση των ισχυρών δεσμών φιλίας Ελλάδας και Ηνωμένου Βασιλείου και της κοινής αποστολής των δύο χωρών για την ασφάλεια της Ευρώπης και την προστασία των κοινών αξιών του πολιτισμού μας.
Το νέο αυτό ιστορικό τοπόσημο στο Λιμάνι της Ιτέας αναμένεται να συμβάλλει καθοριστικά στην πολιτιστική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχής, ενισχύοντας την εξωστρέφεια και τις διεθνείς αδελφοποιήσεις, διατηρώντας παράλληλα ζωντανό το διαχρονικό μήνυμα της ελευθερίας και της αλληλεγγύης των λαών.
Πληροφορίες: info@phmus.org
