Η ιστορία της Ρόζας Μπότσαρη, ο Φιλελληνισμός και ο πολιτιστικός διάλογος Ελλάδας – Γερμανίας
Η μοναδική Ελληνίδα στην «Πινακοθήκη Καλλονών» στο Μόναχο, έχει πλέον τη μόνιμη θέση της και στην Αθήνα.
Η διάσημη προσωπογραφία της Αικατερίνης (Ρόζας) Μπότσαρη, έργο του κορυφαίου Γερμανού ζωγράφου Joseph Karl Stieler, βρίσκεται εδώ και λίγους μόλις μήνες στην Αθήνα, στο Μουσείο Φιλελληνισμού.
Τα αποκαλυπτήρια του πορτρέτου της Ελληνίδας καλλονής του 19ου αιώνα Αικατερίνης (Ρόζας) Μπότσαρη, κόρης του ένδοξου αγωνιστή Μάρκου Μπότσαρη, πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο του 2025 στο Μουσείο Φιλελληνισμού, παρουσία απογόνων της οικογένειας Μπότσαρη και της Α.Ε. Γερμανού Πρέσβη στην Ελλάδα, κ. Andreas Kindl.
Η μυθιστορηματική ζωή της κόρης του αγωνιστή Μάρκου Μπότσαρη
Η κόρη του Μάρκου Μπότσαρη σφράγισε την ιστορία του 19ου αιώνα με την απαράμιλλη ομορφιά της όψης της, αλλά και με το αξίωμα της πρώτης Ελληνίδας Κυρίας επί των Τιμών της βασίλισσας Αμαλίας.
Η Ρόζα, προσωνύμιο που έλαβε από το χαρακτηριστικό ρόδινο χρώμα που είχαν τα μάγουλα και τα χείλη της, έγινε η προστατευόμενη της βασίλισσας Αμαλίας και το όνομά της δόθηκε σε μια σπάνια ποικιλία τριαντάφυλλων σε διαρκή υπόμνηση της καλλονής και της φρεσκάδας της νιότης της.
Τα δύο μοναδικά έργα του Stieler στο Μόναχο και την Αθήνα
Η μορφή της Ρόζας που φιλοτέχνησε το 1841 ο κορυφαίος Γερμανός ζωγράφος Joseph Karl Stieler (1781-1858), έθεσε εκ νέου το διάλογο για την ανάδειξη της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το περίφημο πορτρέτο της Ρόζας Μπότσαρη δημιουργήθηκε ύστερα από παραγγελία του βασιλιά Λουδοβίκου Α΄ της Βαυαρίας προκειμένου να ενταχθεί στην «Πινακοθήκη των Καλλονών» στο Ανάκτορο του Nymphenburg στο Μόναχο, το οποίο σήμερα λειτουργεί ως μουσείο. Στα αρχεία του Nymphenburg ήταν καταγεγραμμένη η φιλοτέχνηση δύο πανόμοιων αντιτύπων από τον καλλιτέχνη, συνήθης πρακτική για σημαντικές προσωπογραφίες της εποχής.
Η Εταιρεία για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό (ΕΕΦ) και το Μουσείο Φιλελληνισμού στην Αθήνα, απέκτησαν το εν λόγω έργο τέχνης τον Δεκέμβριο 2024 με σκοπό η ξεχωριστή μορφή της Ρόζας να ενταχθεί στη συλλογή ενός ελληνικού μουσείου και να αναδειχθεί η ιστορία τόσο της ίδιας όσο και της οικογένειάς της, η οποία είναι σύμφυτη με εκείνη του Φιλελληνισμού.
Το δεύτερο αυτό πορτρέτο, υψηλότερης μάλιστα αξίας από εκείνης του πρώτου, ήρθε ξανά σε δημόσια θέα ύστερα από 42 χρόνια, καθώς από το 1983 που δημοπρατήθηκε από τον οίκο Sotheby’s στο Λονδίνο, το έργο παρέμενε σε ιδιωτική συλλογή. Το Μουσείο Φιλελληνισμού απέκτησε το έργο με αγορά, σημειώνοντας παγκόσμιο ρεκόρ για την υψηλότερη αξία κατακύρωσης έργου του διάσημου Γερμανού προσωπογράφου Stieler.
Ο διαρκής πολιτιστικός διάλογος Ελλάδας – Γερμανίας
Κατά τα εγκαίνια παρουσίασης του πορτρέτου στην Ελλάδα, ο ιδρυτής και πρόεδρος του Μουσείου Φιλελληνισμού, Κωνσταντίνος Βελέντζας, υπογράμμισε τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών: «Ο Λουδοβίκος Α΄ της Βαυαρίας του Οίκου των Βίττελσμπαχ, ήταν Φιλέλληνας, φανατικός ελληνιστής, συλλέκτης και φίλος των τεχνών. Επί βασιλείας του το Μόναχο αναδείχτηκε καλλιτεχνικά με την ανέγερση πολλών νεοκλασικών και νεο-ουμανιστικών κτηρίων, με πρότυπο την αρχιτεκτονική της αρχαίας Ελλάδας. Ένα από αυτά είναι τα Προπύλαια του Μονάχου, το μοναδικό μνημείο διεθνώς αφιερωμένο στην Επανάσταση του 1821. Ο Μάρκος Μπότσαρης, ο οποίος ταυτίστηκε στη διεθνή κοινή γνώμη με τον Λεωνίδα της Σπάρτης, αποτελεί την κεντρική φυσιογνωμία που ενέπνευσε τη Φιλελληνική τέχνη και τον Φιλελληνισμό διεθνώς».
Ο Γερμανός Πρέσβης στην Ελλάδα, Andreas Kindl, εξέφρασε την ιδιαίτερη χαρά του που αυτό το σπουδαίο έργο θα βρίσκεται πλέον στην Αθήνα, δηλώνοντας σε άπταιστα Ελληνικά ότι «περισσότεροι από 400.000 άνθρωποι επισκέπτονται κάθε χρόνο την Πινακοθήκη των Καλλονών στο Μόναχο. Τα πορτρέτα της Πινακοθήκης δημιουργήθηκαν από τον Λουδοβίκο με στόχο να αναπαραστήσει το ιδεώδες της ομορφιάς της εποχής και η Ρόζα Μπότσαρη ήταν η μόνη Ελληνίδα ανάμεσά τους», χαριτολογώντας μάλιστα σημείωσε «Σήμερα θα λέγαμε ότι η Ρόζα ήταν η Μις Ελλάς του 19ου αιώνα!», εκπλήσσοντας ευχάριστα τους παρευρισκόμενους.
Τα αποκαλυπτήρια του ζωγραφικού έργου πραγματοποιήθηκαν από τη νεαρή Ρόζα Μπότσαρη, κόρη του Κίτσου Μπότσαρη, μικρανιψιού του Μάρκου Μπότσαρη. Η Ρόζα μίλησε για πρώτη φορά δημοσίως για την πρόγονό της αποκαλύπτοντας μεταξύ άλλων τη γοητεία που άσκησε η Ρόζα ακόμη και στον ανιψιό του Ουάσιγκτον, ο οποίος θέλησε να γίνει σύζυγός της – παρότι δεν τα κατάφερε.
Δεδομένου του ιστορικού και καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που παρουσιάζει η ύπαρξη του έργου στις δύο χώρες, πρόκειται να ανακοινωθεί προσεχώς η διαμόρφωση προγραμμάτων και συνεργειών μεταξύ των μουσείων Nymphenburg στο Μόναχο και Φιλελληνισμού στην Αθήνα.
Για πληροφορίες: info@phmus.org
