Ο Γενικός Γραμματέας του Ιδρύματος Konrad Adenauer στο Μουσείο Φιλελληνισμού

 

Το Μουσείο Φιλελληνισμού είχε τη χαρά και την τιμή να υποδεχθεί πρόσφατα και να ξεναγήσει στις συλλογές του τον Δρ. Μαρκ Σπάιχ, Γενικό Γραμματέα του Ιδρύματος Κόνραντ Αντενάουερ.

Ο Δρ. Σπάιχ ενδιαφέρεται ιδιαιτέρως για τη σύγχρονη ιστορία της Ευρώπης και ενημερώθηκε από εκπροσώπους της ΕΕΦ για τη συμβολή του Γερμανικού Φιλελληνισμού, ήδη από τον 18ο αιώνα, τόσο στη διαμόρφωση του ελληνοκεντρικού χαρακτήρα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, όσο και στην απελευθέρωση της Ελλάδος.

Η αποστολή του Ιδρύματος Κόνραντ Αντενάουερ (Konrad-Adenauer-Stiftung – KAS) συνοψίζεται στο επίσημο σύνθημά του: «Διαμορφώνουμε. Τη Δημοκρατία. Μαζί.» (“Shape. Democracy. Together.”). Ως γερμανικό πολιτικό ίδρυμα που εντάσσεται ιδεολογικά στη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), το KAS εστιάζει στην προάσπιση της ειρήνης, της ελευθερίας και της δικαιοσύνης τόσο στη Γερμανία όσο και παγκοσμίως. Βασικοί Πυλώνες Δράσης του KAS είναι η Πολιτική Επιμόρφωση, η Εδραίωση της Δημοκρατίας, η Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς, η Ευρωπαϊκή Ενοποίηση και η Διεθνής Συνεργασία. Το KAS λειτουργεί πάνω από 100 γραφεία διεθνώς, συμπεριλαμβανομένης της Αντιπροσωπείας στην Ελλάδα και την Κύπρο, με σκοπό την παροχή υποτροφιών και την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας.

Κατά την επίσκεψή του, τον Δρ. Μαρκ Σπάιχ, συνόδευαν οι Μάριαν Βεντ, Διευθυντής του Γραφείου Ελλάδας και Κύπρου του KAS, Νόρμπερτ Μπέκμαν-Ντίρκες, Διευθυντής του Γραφείου Βουλγαρίας και εκτελών χρέη Διευθυντή του Γραφείου Ελλάδας και Κύπρου του KAS, Ελευθέριος Πετρόπουλος, Κύριος Επιστημονικός Συνεργάτης και Υπεύθυνος Προγραμμάτων του Γραφείου Ελλάδας και Κύπρου του Ιδρύματος Αντενάουερ, καθώς και η Ζαρίφε Γκάγκιτσα, Συνεργάτιδα του Γενικού Γραμματέα.

 

Για πληροφορίες: info@phmus.org

Το πορτρέτο του Menouvrier de Fresne (1783-1848)

Το Μουσείο Φιλελληνισμού παρουσιάζει από τις συλλογές του το πορτρέτο του Γάλλου Φιλέλληνα ναυάρχου Félicité Louis Urbain Menouvrier de Fresne (1783-1848).

Ο εξέχων Γάλλος στρατιωτικός υπηρέτησε στο Γαλλικό εκστρατευτικό σώμα της Πελοποννήσου που έφτασε στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 1828. Η δράση του συνδέεται με πολλές στρατιωτικές επιχειρήσεις, με σημαντικότερη εκείνη της Μάχης του Ρίου (γνωστής και ως Πολιορκίας του Κάστρου του Μοριά), το οποίο ήταν και το τελευταίο οχυρό των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Οι μάχες κράτησαν τέσσερις ημέρες και οδήγησαν σε νίκη των Γαλλικών δυνάμεων.

Ο λοχαγός, τότε, Menouvrier de Fresne ηγήθηκε της μονάδας που εισέβαλε πρώτη στο κάστρο και ύψωσε ο ίδιος τη Γαλλική σημαία, επισφραγίζοντας την πλήρη επιτυχία της γαλλικής αποστολής. Για την ανδραγαθία και το απαράμιλλο θάρρος που επέδειξε κατά τη μάχη παρασημοφορήθηκε από τη Γαλλία και στη συνέχεια και από την Ελλάδα με τον Σταυρό του Σωτήρος, τον οποίο εικονίζεται να φέρει στο στήθος στο πορτρέτο που διαφυλάσσεται στο Μουσείο Φιλελληνισμού.

Ο Menouvrier de Fresne κατά την παρουσία του στην Ελλάδα προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον τομέα της καταπολέμησης της πειρατείας που μάστιζε τότε το Αιγαίο και τη Μεσόγειο.

Καθώς υπηρέτησε ως κυβερνήτης σε σημαντικά πολεμικά πλοία της εποχής, σημειώνονται παρεμβάσεις του για τη διάσωση αμάχων από τις βιαιοπραγίες του οθωμανικού στόλου.

Απεβίωσε στη Λοριάν σε ηλικία 64 ετών.

 

Εικονίζονται επίσης:

– Το σχέδιο της μάχης για την κατάληψη του φρουρίου του Ρίου (Κάστρο του Μοριά)
– Η παράδοση του Κάστρου του Μοριά στον Γάλλο Στρατηγό Nicolas Joseph Maison (1771-1840), επικεφαλής του Γαλλικού εκστρατευτικού σώματος

Για πληροφορίες: info@phmus.org

Ο Πρόεδρος του “Le Souvenir Français” στο Μουσείο Φιλελληνισμού

 

Ο Πρόεδρος του Γαλλικού οργανισμού “Le Souvenir Français”, Στρατηγός κ. Serge Barcellini, επισκέφθηκε το Μουσείο Φιλελληνισμού και ξεναγήθηκε στις συλλογές του με έμφαση σε εκείνες που αφορούν τον Γαλλικό Φιλελληνισμό και τη συνεισφορά των Γάλλων Φιλελλήνων στην απελευθέρωση της Ελλάδας.

Η Εταιρεία για τον Ελληνισμό και Φιλελληνισμό (ΕΕΦ) και o “Le Souvenir Français” πρόκειται να υπογράψουν σύντομα μνημόνιο συνεργασίας για την ανάληψη κοινών δράσεων στην Ελλάδα και την Γαλλία με άξονα τον Φιλελληνισμό.

Για πληροφορίες: info@eefshp.org

Dora d’ Istria, η πρωτοπόρος Ρουμάνα Φιλελληνίδα και ο μοναδικός γνωστός σωζόμενος πίνακάς της

 

Η ΕΕΦ και το Μουσείο Φιλελληνισμού σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ρουμανίας στην Ελληνική Δημοκρατία, διοργάνωσαν στις 11 Ιουνίου 2026 πολιτιστική εκδήλωση αφιερωμένη στην εξέχουσα προσωπικότητα της Dora d’ Istria (Έλενας Γκίκα), μιας από τις πλέον διακεκριμένες Ρουμάνες και Ευρωπαίες προσωπικότητες που σφράγισαν την πνευματική ζωή του 19ου αιώνα.

Η Dora d’ Istria, λογοτεχνικό ψευδώνυμο της Elena Ghica (1828-1888), υπήρξε σπουδαία συγγραφέας, πρωτοπόρος της γυναικείας χειραφέτησης και διαρκής υποστηρίκτρια του πολιτισμικού διαλόγου μεταξύ των εθνών στην προώθηση του δικαιώματος στην ελευθερία και την ισότητα.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Φιλελληνισμού στην Αθήνα και συγκέντρωσε Πρέσβεις και μέλη του διπλωματικού σώματος διαπιστευμένους στην Ελλάδα, εκπροσώπους της ελληνικής πολιτιστικής, θρησκευτικής και ακαδημαϊκής κοινότητας και των τοπικών αρχών, μέλη της ρουμανικής κοινότητας και πολυάριθμους καλεσμένους που ενδιαφέρονται για την κοινή πολιτιστική κληρονομιά της Ρουμανίας και της Ελλάδας.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε με εισαγωγική ομιλία για τη σημαντική Φιλελληνίδα Elena Ghica από τον κ. Κωνσταντίνο Βελέντζα, Ιδρυτή και Πρόεδρο του Μουσείου Φιλελληνισμού και της Εταιρείας για τον Ελληνισμό και τον Φιλελληνισμό. Μια ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς ήταν η παρουσίαση από τον κ. Βελέντζα, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, της μοναδικής σωζόμενης τοπιογραφίας που δημιούργησε η Dora d’ Istria το 1844 και αποκτήθηκε από το Μουσείο Φιλελληνισμού πέρυσι, αναδεικνύοντας μια λιγότερο γνωστή διάσταση της καλλιτεχνικής της προσωπικότητας.

Στην ομιλία της, η Α.Ε. κα Carmen-Ileana Mihălcescu, Πρέσβης της Ρουμανίας στην Ελληνική Δημοκρατία, τόνισε την εξαιρετική συμβολή της Dora d’ Istria στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, την υπεράσπιση της εκπαίδευσης και των δικαιωμάτων των γυναικών, καθώς και τον ρόλο της στην ενίσχυση του διαπολιτισμικού διαλόγου σε όλη την Ευρώπη. Η Πρέσβης υπογράμμισε τη διαχρονική σημασία της κληρονομιάς της Dora d’ Istria, η οποία βασίζεται στις αξίες της ελευθερίας, της γνώσης, της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των εθνών.

Ακολούθησε η παρουσίαση του καθηγητή του ΕΚΠΑ, κ. Γιάννη Δεληγιάννη, η οποία επικεντρώθηκε στη στενή σύνδεση της Dora d’ Istria με την Ελλάδα, στη φιλελληνική δράση της και στην επιρροή του ελληνικού πολιτισμού στον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Η εκδήλωση περιελάμβανε επίσης τα εγκαίνια έκθεσης ζωγραφικής της Ρουμάνας καλλιτέχνιδας Ana Iulia Miheşan, εμπνευσμένης από θέματα ταυτότητας, κληρονομιάς και πολιτισμικής σύνδεσης. Η έκθεση δημιούργησε έναν ουσιαστικό διάλογο μεταξύ της σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης και των ανθρωπιστικών αξιών που προώθησε η Dora d’ Istria σε όλη της τη ζωή. Η έκθεση της Iulia Miheşan είναι επισκέψιμη στο Μουσείο Φιλελληνισμού έως τις 22 Ιουνίου 2026.

 

Πληροφορίες: info@phmus.org

Οι Φιλέλληνες στη Μάχη των Μύλων, 13 Ιουνίου 1825

 

Η Μάχη των Μύλων ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη για τη διάσωση της Ελληνικής Επανάστασης. Σταμάτησε για πρώτη φορά τις δυνάμεις του Ιμπραήμ, έσωσε το Ναύπλιο, το οποίο υδροδοτείτο από τους Μύλους και τόνωσε το ηθικό των Ελλήνων και της διεθνούς κοινής γνώμης, προσφέροντας σημαντική ώθηση στο φιλελληνικό κίνημα.

Τη διοίκηση των Ελληνικών δυνάμεων, αποτελούμενων από 500 περίπου μαχητές, ανέλαβαν ο Γιάννης Μακρυγιάννης και ο Δημήτριος Υψηλάντης. Απέναντί τους, 6.000 τακτικός στρατός των Τουρκοαιγυπτίων με 600 ιππείς και επικεφαλής τον ίδιο τον Ιμπραήμ.

Αυτό που δεν είναι γνωστό, είναι ο σημαντικός ρόλος που διαδραμάτισαν οι Φιλέλληνες στη μάχη αυτή.

Ένα μέρος από τους μαχητές του Υψηλάντη, ήταν στρατιώτες του πρώτου Τακτικού Ελληνικού Στρατού, που είχε σχηματίσει ο Γάλλος στρατηγός Φαβιέρος (Fabvier). Επικεφαλής του λόχου 60 ευζώνων του τακτικού ήταν ο λοχαγός Κάρπος Παπαδόπουλος, ένας σημαντικός Θρακιώτης αγωνιστής, μέλος της Φιλικής Εταιρείας, λόγιος και θερμός υποστηρικτής του Τακτικού Σώματος και του Φαβιέρου.

Τον σχεδιασμό των οχυρώσεων είχε αναλάβει ο Ιταλός Φιλέλληνας Giovanni Montanelli, στρατιωτικός και απόφοιτος της Ecole Polytechnique στο Παρίσι. Ο Δ. Υψηλάντης μετέβη στους Μύλους με 17 Φιλέλληνες εθελοντές, ενώ άλλες πηγές αναφέρουν δεκάδες Φιλέλληνες να συμμετέχουν κατά τη διάρκεια της μάχης. Κατά την πλέον κρίσιμη φάση της τουρκοαιγυπτιακής επίθεσης, οι Φιλέλληνες πολέμησαν στο κέντρο της παράταξης στο πλευρό του Γιάννη Μακρυγιάννη.

Ο εχθρός επιτέθηκε στους Μύλους γύρω στο μεσημέρι της 13ης Ιουνίου. Η επίθεση έγινε σφοδρότερη στα δύο πιο ασθενή σημεία της άμυνας του κέντρου, το οποίο υπεράσπιζε ο Μακρυγιάννης και του δεξιού στο οποίο αμυνόταν ο Υψηλάντης με πολλούς τακτικούς και δεκάδες Φιλέλληνες. Η ρήξη του κέντρου θα έθετε στον κίνδυνο γενικής σφαγής τους άτακτους του Μακρυγιάννη και τους αμυνόμενους στα δεξιά, η δε ήττα του δεξιού τμήματος με επικεφαλής τον Υψηλάντη θα απέκλειε την υποχώρηση των Ελλήνων προς την παραλία, από την οποία και μόνο θα μπορούσαν να σωθούν σε περίπτωση ήττας. Αποκρούσθηκαν τρεις επιθέσεις του εχθρικού πεζικού και μία του ιππικού, το εχθρικό πυροβολικό τότε γκρέμισε μέρος του μετώπου των θέσεων του Μακρυγιάννη, ενώ λόχος Αιγυπτίων επιτέθηκε με ορμή υπερπηδώντας τα ερείπια. Κατά τις κρίσιμες εκείνες στιγμές, ο Μακρυγιάννης με πέντε Φιλέλληνες και λίγους εκλεκτούς αγωνιστές επιτέθηκε με ξίφη κατά των Τουρκοαιγυπτίων και εξουδετέρωσαν τους πρώτους που διείσδυσαν στον περίβολο και έτρεψαν τους άλλους σε φυγή.

Στην περιοχή βρισκόταν ο Βρετανικός στόλος του Φιλέλληνα ναυάρχου Hamilton (Ναύπλιο), και ο Γαλλικός στόλος του Γάλλου ναυάρχου De Rigny, που βρισκόταν με τη ναυαρχίδα του ανοιχτά των Μύλων. Κατά τη διάρκεια της μάχης η μπάντα των Γάλλων παιάνιζε τη Μασσαλιώτισσα για να εμψυχώνει τους Έλληνες, ενώ σε μία κρίσιμη στιγμή, η ναυαρχίδα του De Rigny σάλπισε πολεμικό συναγερμό και έστρεψε τα πυροβόλα της κατά των Τουρκοαιγυπτίων. Η κίνηση αυτή αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων, καθώς κατάλαβαν ότι οι ξένοι στόλοι ήταν έτοιμοι να εμπλακούν ενεργά στη μάχη.
Η μάχη ήταν ιδιαίτερα σκληρή. Οι Τουρκοαιγύπτιοι είχαν περίπου 200 νεκρούς και τραυματίες. Ανάμεσα στους ελάχιστους νεκρούς της ελληνικής πλευράς (περίπου 7 άτομα), ένας Φιλέλληνας έχασε τη ζωή του μαχόμενος. Ενδεικτικά, εκτός από τον Montanelli, στη μάχη συμμετείχαν ο Γάλλος François Graillard (κατά την οποία τραυματίσθηκε και προήχθη στο βαθμό του Συνταγματάρχη επ΄ανδραγαθεία, ύστερα από πρόταση του Δ. Υψηλάντη), ο Αμερικανός Jonathan Peckham Miller, ο οποίος επίσης τραυματίστηκε σοβαρά, ο Βέλγος Augustin (Guillaume) De Lannoy, κ.α.
Η Μάχη των Μύλων είχε τεράστιες συνέπειες διότι κατέρριψε τον μύθο του αήττητου Ιμπραήμ, ο οποίος μέχρι τότε είχε σαρώσει την Πελοπόννησο (Σφακτηρία, Μανιάκι, Τραμπάλα). Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ο τακτικός στρατός του Ιμπραήμ ηττήθηκε σε ανοιχτή μάχη από τους Έλληνες. Χάρη στη μάχη αυτή σώθηκε το Ναύπλιο, διότι οι Μύλοι ήταν η κύρια πηγή υδροδότησης και τροφοδοσίας του Ναυπλίου. Αν έπεφταν, ο Ιμπραήμ θα κύκλωνε την πρωτεύουσα της Επανάστασης, η οποία πιθανότατα θα παραδιδόταν, σβήνοντας τον Αγώνα. Η έκθεση του ναύαρχου De Rigny προς τη γαλλική κυβέρνηση για τον ηρωισμό των Ελλήνων και των Φιλελλήνων, κυκλοφόρησε σε όλη την Ευρώπη και αναζωπύρωσε το φιλελληνικό κίνημα διεθνώς. Αυτό οδήγησε σε αυξημένη οικονομική και διπλωματική βοήθεια τους επόμενους μήνες.